UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0

Książka pełna świetnych anegdot i barwnych opisów, jednocześnie uczona i popularna, traktuje o dziejach „tytoniowego ziela”. Autor, znakomity znawca przedmiotu, przywołuje żałosny przykład „pierwszego europejskiego tytoniarza” p. Rodriga de Jerez, którym zajęła się św. Inkwizycja, gdyż palenie tytoniu uważano podówczas za oznakę przyjaźni ze wszelkim diabelstwem. Wylądował na siedem (!) lat w więzieniu.


To pierwsze tego typu rozwiązanie, które całkowicie zrewolucjonizuje identyfikację dzieł sztuki pochodzących z grabieży wojennych. Dzięki aplikacji możliwa będzie automatyczna identyfikacja obiektu jedynie na podstawie fotografii wykonanej za pomocą telefonu komórkowego.


Wnętrze pokoju w Wilanowie

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Grafika
Willibald Richter
Wilanów
1856
Papier, akwarela, ołówek
11,0 x 15,5 cm
Wil.6214

Wnętrze pokoju w Wilanowie

Mały szkic akwarelowy przedstawiający pokój sypialny nie byłby niczym wyjątkowym, gdyby nie odręczny dopisek autora: Willanov Juli 1856.

Utrzymane w odcieniach jasnej zieleni, szarościach i brązu wnętrze to typowa sypialnia mieszczańska z połowy XIX wieku. W skład umeblowania wchodzą: jednoosobowe łóżko nakryte zieloną kapą, sofa, fotel, trzy stoliki i dwie komody. Z dwóch dużych okien pokoju widać korony drzew, co wskazywać może, że pomieszczenie znajdowało się na I piętrze budynku, od strony parku. Na stoliczku w prawym dolnym rogu pozostawione zostały czarny cylinder, laska oraz para rękawiczek.

Wnętrze pokoju w Wilanowie_fragment

Informacje o rysunku są bardzo skąpe. Zakupiony w galerii Boris Wilnitsky Fine Arts pod nazwą Interior in Palace Sobieski near Warsaw, został wylicytowany 20 lat wcześniej w domu aukcyjnym Vienna Dorotheum jako część spuścizny po Willibaldzie Richterze.

Mimo tak skąpych danych Muzeum wilanowskie zakupiło obiekt, otwierając tym samym nową kartę w badaniach nad ikonografią nieznanych historycznych wnętrz pałacu z drugiej połowy XIX wieku.

Jak wiadomo, kontakty Willibalda Richtera z ówczesnymi właścicielami pałacu wiążą się przede wszystkim ze zleceniem namalowania przez niego w latach 1856–1858 serii 26 widoków Wilanowa i Morysina. Część prac była jednak gotowa przynajmniej rok wcześniej, bowiem 28 kwietnia 1855 r. kupiec krakowski Franciszek Antonii Wolff informuje Augusta Potockiego o nadaniu "pod nadzorem J.W.P. Muchanowa w Warszawie 1 skrzynki w ceracie opieczętowanej zawierającej Album złożony z 18u Aquareli, które od Pana Willibalda Richtera z Wiednia miał sobie dla J.W. Pani Hrabiny nadesłane".   

Akwarele te trafiły następnie na "boczny stół" w prywatnym salonie Augustowej Potockiej, jak zanotował w 1877 r. Hipolit Skimborowicz w publikacji Willanów dawny i współczesny. Autor dodaje, że właścicielka darzyła je dużym sentymentem, bo w porównaniu z innymi przechowywanymi tam arcydziełami, które trafiły później na biblioteczne półki, album leżał tam zawsze. O tym, jak duże wrażenie akwarele Richtera wywarły na Skimborowiczu, świadczy fakt, że pisarz wymienia wszystkie ich tytuły, najprawdopodobniej w takiej kolejności, w jakiej były oprawione.

Ponieważ album z widokami Richtera zaginął w 1944 roku, wzmianka ta ma istotną wartość historyczną. Przy okazji warto wspomnieć, że w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie znajduje się zespół sześciu akwarel Richtera, najprawdopodobniej kopii oryginalnych prac Richtera sprowadznych z Wiednia na zamówienie Augustowej Potockiej. Pięć z nich to wizerunki reprezentacyjnych wnętrz pałacu z napisem: Willanow z czasów Hstwa Augustów Potockich.

Wnętrze pokoju w Wilanowie_Wil.6214.jpg_podpis pod zdjęciem.jpg

Które z pałacowych pomieszczeń uwiecznił Richter na zakupionym przez Muzeum w Wilanowie rysunku? Według zachowanych źródeł wiadomo, że Augustostwo Potoccy przygotowali dla swoich gości pięć pokoi na I piętrze skrzydła północnego pałacu od strony ogrodu. O ich wyposażeniu wiadomo tylko, że miały eklektyczną formę stylową. Czy jest to więc jeden z owych pokoików na I piętrze? Z dużym prawdopodobieństwem – tak. Być może artysta postanowił naszkicować wnętrze pokoju, w którym zatrzymał się w Wilanowie, o czym świadczą pozostawione na stoliczku wspomniane już części męskiej garderoby. Analiza projektów przebudowy i poszerzenia skrzydła północnego z około 1848 roku, przygotowanych przez Franciszka Marię Lanciego, może wskazywać na pomieszczenie, gdzie obecnie urządzono Gabinet Kolekcjonera.

Termin wizyty artysty w dawnej letniej rezydencji króla Jana III jest dobrze udokumentowany, ponieważ w Księdze Wpisowej. Willanow 1852 rejestrującej gości odwiedzających pałac w latach 1852-1881, na stronie 30 pod datą 1. lipca 56 roku znajduje się autograf: Willibald Richter de Dresde. Data Willanov Juli 1856, widniejąca na akwareli, pisana jest tą samą ręką, zatem autentyczność zakupionej przez Muzeum w Wilanowie pracy Richtera wydaje się bezdyskusyjna.

Mimo swobodnego potraktowania tematu prezentowana akwarela ma dużą wartość ikonograficzną jako najwcześniejszy zachowany widok wnętrza prywatnej części pałacu wilanowskiego. Niewykluczone, że Richter, bawiąc w Wilanowie najpierw jako gość, a później już jako oficjalny pejzażysta Augusta Potockiego, namalował więcej tego typu akwarel. Mamy nadzieję, że dalsze kwerendy zasobów internetowych zaowocują kolejnymi odkryciami.

Magdalena Kulpa

drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
studia_wilanowskie_logotyp.png

Ikonografia wilanowskich wnętrz muzealnych w XIX wieku (artykuł, „Studia Wilanowskie”)

Studia Wilanowskie, 1980 r. T. VI Żywe zainteresowanie Wilanowem, towarzyszące mu od początku budowy pałacu aż do chwili obecnej, znalazło swoje …

studia_wilanowskie_logotyp.png

Publiczność muzealna w świetle Ksiąg Zwiedzających Muzeum w Wilanowie w latach 1805-1931 (artykuł, „Studia Wilanowskie”)

Studia Wilanowskie, 1980 r. T. VI W 1805 r. z inicjatywy Stanisława Kostki Potockiego zostało utworzone i udostępnione publiczności Muzeum w …