UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0

W wiekach XVI i XVII umiejętność budowania wypowiedzi zdobywano dzięki wykształceniu retorycznemu i treningowi pamięci, personifikowanej w mitologii greckiej przez matkę Muz – Mnemozyne. Roman Krzywy odkrywa bogactwo retorycznych strategii wykorzystywanych przez ówczesnych podróżników do opisu różnych typów przestrzeni, miejsc naturalnych i obiektów. Rozmaite literackie relacje z epoki – głównie wspomnienia z podróży, jak również opowieści o cudzych podróżach – przedstawione są na tle dominującej w danym czasie estetyki i w szerszym kontekście społecznym.


To pierwsze tego typu rozwiązanie, które całkowicie zrewolucjonizuje identyfikację dzieł sztuki pochodzących z grabieży wojennych. Dzięki aplikacji możliwa będzie automatyczna identyfikacja obiektu jedynie na podstawie fotografii wykonanej za pomocą telefonu komórkowego.


Wnętrze pokoju w Wilanowie

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Grafika
Willibald Richter
Wilanów
1856
Papier, akwarela, ołówek
11,0 x 15,5 cm
Wil.6214

Wnętrze pokoju w Wilanowie

Mały szkic akwarelowy przedstawiający pokój sypialny nie byłby niczym wyjątkowym, gdyby nie odręczny dopisek autora: Willanov Juli 1856.

Utrzymane w odcieniach jasnej zieleni, szarościach i brązu wnętrze to typowa sypialnia mieszczańska z połowy XIX wieku. W skład umeblowania wchodzą: jednoosobowe łóżko nakryte zieloną kapą, sofa, fotel, trzy stoliki i dwie komody. Z dwóch dużych okien pokoju widać korony drzew, co wskazywać może, że pomieszczenie znajdowało się na I piętrze budynku, od strony parku. Na stoliczku w prawym dolnym rogu pozostawione zostały czarny cylinder, laska oraz para rękawiczek.

Wnętrze pokoju w Wilanowie_fragment

Informacje o rysunku są bardzo skąpe. Zakupiony w galerii Boris Wilnitsky Fine Arts pod nazwą Interior in Palace Sobieski near Warsaw, został wylicytowany 20 lat wcześniej w domu aukcyjnym Vienna Dorotheum jako część spuścizny po Willibaldzie Richterze.

Mimo tak skąpych danych Muzeum wilanowskie zakupiło obiekt, otwierając tym samym nową kartę w badaniach nad ikonografią nieznanych historycznych wnętrz pałacu z drugiej połowy XIX wieku.

Jak wiadomo, kontakty Willibalda Richtera z ówczesnymi właścicielami pałacu wiążą się przede wszystkim ze zleceniem na namalowania przez niego w latach 1856–1858 serii 26 widoków Wilanowa i Morysina. Akwarele, oprawione następnie w album, wyłożone były – jak zanotował w 1877 r. Hipolit Skimborowicz w publikacji Willanów dawny i współczesny – na bocznym stole w prywatnym salonie Augustowej Potockiej. Autor podkreśla także, że właścicielka darzyła je dużym sentymentem, bo w porównaniu z innymi przechowywanymi tam arcydziełami, które trafiły później na biblioteczne półki, album leżał tam zawsze. O tym, jak duże wrażenie akwarele Richtera musiały zrobić na Skimborowiczu, świadczy fakt, że pisarz wymienia wszystkie ich tytuły, najprawdopodobniej w takiej kolejności, w jakiej były oprawione.

Ponieważ album z widokami Richtera zaginął w 1944 roku, wzmianka ta ma już znaczenie tylko historyczne. Przy tej okazji warto wspomnieć, że w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie znajduje się zespół sześciu akwarel Richtera, najprawdopodobniej kopii zamówionych przez Augusta Potockiego. Pięć z nich to wizerunki reprezentacyjnych wnętrz pałacu z napisem: Willanow z czasów Hstwa Augustów Potockich.

Które z pałacowych pomieszczeń uwiecznił Richter na zakupionym przez Muzeum w Wilanowie rysunku? Według zachowanych źródeł wiadomo, że Augustostwo Potoccy przygotowali dla swoich gości pięć pokoi na I piętrze skrzydła północnego pałacu od strony ogrodu. O ich wyposażeniu wiadomo tylko, że miały eklektyczną formę stylową. Czy jest to więc jeden z owych pokoików na I piętrze? Z dużym prawdopodobieństwem – tak. Być może artysta postanowił naszkicować wnętrze pokoju, w którym zatrzymał się w Wilanowie, o czym świadczą pozostawione na stoliczku wspomniane już części męskiej garderoby. Analiza projektów przebudowy i poszerzenia skrzydła północnego z około 1848 roku, przygotowanych przez Franciszka Marię Lanciego, może wskazywać na pomieszczenie, gdzie obecnie urządzono Gabinet Kolekcjonera.

Wnętrze pokoju w Wilanowie_Wil.6214.jpg_podpis pod zdjęciem.jpg

Termin wizyty artysty w dawnej letniej rezydencji króla Jana III jest dobrze udokumentowany, ponieważ w Księdze Wpisowej. Willanow 1852 rejestrującej gości odwiedzających pałac w latach 1852-1881, na stronie 30 pod datą 1. lipca 56 roku znajduje się autograf: Willibald Richter de Dresde. Data Willanov Juli 1856, widniejąca na akwareli, pisana jest tą samą ręką, zatem autentyczność zakupionej przez Muzeum w Wilanowie pracy Richtera wydaje się bezdyskusyjna.

Mimo swobodnego potraktowania tematu prezentowana akwarela ma dużą wartość ikonograficzną jako najwcześniejszy zachowany widok wnętrza prywatnej części pałacu wilanowskiego. Niewykluczone, że Richter, bawiąc w Wilanowie najpierw jako gość, a później już jako oficjalny pejzażysta Augusta Potockiego, namalował więcej tego typu akwarel. Mamy nadzieję, że dalsze kwerendy zasobów internetowych zaowocują kolejnymi odkryciami.

Magdalena Kulpa

drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
studia_wilanowskie_logotyp.png

Ikonografia wilanowskich wnętrz muzealnych w XIX wieku (artykuł, „Studia Wilanowskie”)

Studia Wilanowskie, 1980 r. T. VI Żywe zainteresowanie Wilanowem, towarzyszące mu od początku budowy pałacu aż do chwili obecnej, znalazło swoje …

studia_wilanowskie_logotyp.png

Publiczność muzealna w świetle Ksiąg Zwiedzających Muzeum w Wilanowie w latach 1805-1931 (artykuł, „Studia Wilanowskie”)

Studia Wilanowskie, 1980 r. T. VI W 1805 r. z inicjatywy Stanisława Kostki Potockiego zostało utworzone i udostępnione publiczności Muzeum w …